Politiek wil 2 kerncentrales bouwen.

De kosten.

Engeland, Frankrijk en Finland hebben met de bouw van hun kerncentrales laten zien dat de kosten en bouw tijden niet in de hand te houden zijn.
Laten we eerst eens kijken naar Engeland, daar wordt de Hinkley Point C kerncentrale gebouwd. Ook de Britse regering moest het project goed keuren met met enkele waarborgen voor de investering. De eerste ramingen voor de bouw waren 19,6 miljard pond(2016). In 2019 werden de bouwkosten al geraamd op 22,9 miljard pond. Inmiddels zorgen vertragingen er voor dat er naar schatting nu nog eens 500 miljoen pond extra bij moet. De bouw is gestart op 11 december 2018 en de planning was dat de centrale in 2025 in gebruik zou kunnen worden. Inmiddels is de ingebruik name datum met 15 maanden opgeschoven naar 2027. Bouwtijd en kosten zijn dus al aardig uit de hand gelopen.

Hoe goed gaat het in Frankrijk? Daar is men in 2007 gestart met de bouw van de derde kerncentrale in Flamanville. De oorspronkelijke raming van de kosten was 3,4 miljard euro. Door dat de bouw van deze reactor zo is uitgelopen zijn de kosten opgelopen tot zo’n 19 miljard euro, dat is vijf keer meer dan de originele raming. De de centrale zou opgeleverd worden in 2012 (bouwtijd 5 jaar.) Inmiddels is de centrale in 2024 opgeleverd, dat is 12 jaar later dan geplanned.

Tot slot Finland, daar werd december 2021 de kerncentrale Olkiluoto 3 opgestart. Men begon in 2005 en volgens het oorspronkelijke schema had de constructie in 2009 klaar moeten zijn. De opleverdatum is dus 12 jaar later dan geplanned. Ook hier liepen de kosten fors uit de hand. De kosten liepen op tot zo’n 11 miljard euro, zeker drie keer meer dan oorspronkelijk gedacht.
Duidelijk is dat het kosten plaatje van alle onlangs gebouwd kerncentrales veel duurder uitvallen als de eerste ramingen. Men praat niet over kleine overschrijdingen maar over 4, 11 en 15 miljard. Dat is 3 tot 5 keer zo veel als de eerste ramingen. Daar komt bij dat ook de bouwtiijd ruim wordt onderschat. Niet een paar maanden maar tot wel 12 jaar. Kernenergie is dus duidelijk niet goedkoop en niet snel te realiseren.

Planning

De voorbereidingen voor de eerste twee centrales zijn in 2022 gestart en de overheid is bezig met de noodzakelijke onderzoeken. De huidige regering heeft zelfs de ambitie uitgesproken om vier nieuwe kerncentrales te bouwen. De voorbereidingen voor de derde en vierde centrale volgen later, omdat het definitieve besluit nog niet is genomen. Op de eerste plaats moet men nog bepalen waar deze centrales gebouwd gaan worden. Er is onderzoek gedaan naar mogelijke locaties voor de eerste twee kerncentrales: de Eemshaven, Maasvlakte II, Sloegebied en Terneuzen. Als er na onderzoek een keuze gemaakt kan worden, heeft het kabinet een voorkeur voor een locatie in Zeeland, zoals het Sloegebied. Bij het begin van de discussie werd gedacht dat rond 2025 er 2 grote centrales gereed zouden zijn. Gezien de ervaringen Engeland, Frankrijk en Finland lijkt dit veel te optimistisch. Daarnaast blijkt dat de langere bouwtijd keer op keer leid tot veel hogere kosten.

Wetenswaardigheden over kernenergie.

• Kernenergie is niet broeikasvrij.
  Broeikasgas komt namelijk vrij bij de winning en bewerking van uraniumerts, bij de bouw van de kerncentrale, het transport van kernbrandstof, de afbraak van de centrale, enzovoort. Op dit ogenblik worden uraniumertsen gewonnen met gemid­deld zo’n 0,1% uranium: in 1000 kilo gesteente zit een kilo uranium. Bij armere uraniumertsen moet veel meer gesteente afge­graven. Een ertsgehalte van 0,02% kost 1 kilo uranium 300 gram CO2 per kWh. (Bron)
  Totale (directe en indirecte) CO2-uitstoot in gram per kilowattuur voor bijvoorbeeld windenergie is 10-12gram, voor zon is dat 48gram en voor kernenergie is dat bij gebruik van Uranium met een ertsgehalte 0,1% is dat 65-178gram en van Uranium met een ertsgehalte 0,02% is dat 300gram (Bron).
  
• Kernenergie is een onverzekerbaar risico
  In de kleine lettertjes van de schadeverzekering staat, een paragraaf over schade die niet gedekt wordt. Behalve oorlog wordt ook schade “veroorzaakt door of samenhangend met atoomkernreacties” niet gedekt. Er is namelijk een afspraak tussen de verzekeringsmaatschappijen dat zij niemand individueel zullen verzekeren tegen de risico’s van kernenergie. Blijkbaar vinden verzekeringsmaatschappijen kernenergie een te groot risico en te onveilig. De schade door de ramp in Tsjernobyl in 1986 was zeker 210 miljard euro, en van Fukushima 168 miljard euro.
• Een groot gebied blijft na een ramp langdurig onbewoonbaar
  Niet het aantal directe doden was bij Tsjernobyl en Fukushima het probleem, maar dat een groot gebied langdurig onbewoonbaar werd wegens een te hoge stralingsdosis. Bij Tsjernobyl in Oekraïne werd 200.000 vierkante kilometer land radioactief besmet; 350.000 mensen werden geëvacueerd. Daar komt nog bij dat uit recent Duits onderzoek blijkt dat straling twee tot vijf keer zo gevaarlijk is als tot nu toe werd aangenomen, terwijl ook de genetische schade nauwelijks wordt meegereken (Bron).
  
• Kernafval. Kernafval is radioactief materiaal dat niet meer bruikbaar is en een gevaar vormt voor mens en milieu, het komt niet alleen uit kerncentrales maar ook van medische en industriële toepassingen.
  Nergens ter wereld is een ondergrondse opslagplaats voor warmte-producerend hoogradioactief afval in bedrijf (Bron).
  De laatste jaren wordt vaak verwezen naar Finland waar de opslag in graniet 3 miljard euro kosten. Finland heeft echter het zelfde concept voor de eindberging van radioactief afval als Zweden. En in 2022 werd daar het opbergplan in twijfel getrokken omdat de veiligheid niet is aangetoond (Bron).
  Ook in Nederland is ondanks langjarig onderzoek de veiligheid van de eindberging van kernafval niet aangetoond (Bron).
  Het kernsplijtingsproces levert veel verschillende radioactieve stoffen. Sommige verliezen na korte tijd de helft van hun radioactiviteit, maar bij andere duurt dat honderdduizenden jaren. Deze langlevende stoffen zijn bepalend voor het risico op lange termijn. Van voorstanders van kernenergie horen we regelmatig dat de mogelijk om de langlevende radioactieve stoffen om te zetten in kortlevende aan staande is, het kernafval zou dan nog maar bijvoorbeeld 400 jaar gevaarlijk zijn. Het Nucleair Energie Agentschap (NEA) stelde op 24 februari 2021 dat veel verschillende technologieën nodig zijn, en dat die nog in een ontwikkelingsfase zijn en ook niet op industriële schaal beschikbaar.
• Wat doen we met het kernafval? In Nederland gaat het radioactieve afval naar bovengrondse opslagloodsen van de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA) bij Vlissingen, COVRA is voor de opslag van alle soorten kernafval in Nederland. De COVRA is een nv waarvan alle aandelen in handen zijn van de staat, alle kosten worden dus betaald door de belasting betaler. De COVRA stelt dat de kerncentrale Borssele en de gesloten kerncentrale Dodewaard zorgen voor ruim 90% van de totale radioactiviteit die geproduceerd wordt.
  De locatie is een gebied buitendijks, net naast de kerncentrale in Borssele, een tijdelijke opslag. Ondertussen wordt er na gedacht over een meer definitieve opslag, zoals:
  Opslag in zoutkoepels (Bron)en (Bron).
  
  • Duitsland was het voorbeeld voor Nederland. In de zoutkoepel Asse in de Noord-Duitse deelstaat Nedersaksen zijn tot 1978 ca. 126.300 vaten radioactief afval opgeslagen. De opslagmijn dreigt nu in te storten en vol water te lopen. Het plan is om de vaten weer op te graven. De kost worden geschat op 3,5 miljard euro. Inmiddels zijn alle onderzoeken gestopt en is het verdacht stil over de status van de oplag en het gevaar.
    In Denemarken heeft met de inzet van kernenergie anders aangepakt. Men heeft eerst onderzocht of het mogelijk was het afval in zoutkoepels op te slaan. Bij onder zoek bleken 5 zout koepels niet geschikt (lagen een breuklijn) en 1 zou mogelijk geschikt zijn. Bij deze zoutkoepel waar van men dacht dat deze geschikt zouden zijn, zijn proefboringen verricht. Hieruit bleek ook deze ongeschikt, omdat men er pekelbellen en gasinsluitingen kon verwachten. Het resultaat heeft er toe geleid dat Denemarken besloot heeft geen kerncentrales bouwen.
  • Opslag in kleilagen.
    Vanaf 2001 wordt klei af en toe in verband gebracht met de berging van radioactief afval. Er zijn 4 gebieden aangewezen, waar dit mogelijk zou moeten kunnen. TNO heeft er een studie op gedaan. De conclusie was dat een opslagmijn op zo’n 500 meter diepte aangelegd zou kunnen worden en dat de kleilaag minstens 100 meter dik moest zijn. Boring in Blija bewezen echter het tegendeel.

Waar staan we nu?

De conclusie?
We slaan het kernafval (en ander radioactief afval) tijdelijke bovengrondse op in Vlissingen. En eigenlijk weten we nog niet echt wat we er verder mee moeten doen.
Omdat we veel niet weten geven we heel veel geld uit aan onderzoeken, maar daarvan zijn de resultaten niet altijd bevredigend.
Een aantal mogelijkheden die in het verleden zijn geprobeert leveren meer problemen op (dumpen op zee)of kosten veel meer geld zoals de opslag in lekke zoutkoepels wat weer opgeruimd moet worden. Elektriciteit uit kerncentrales kost meer dan elektriciteit uit zon of wind.
Voorlopig is er genoeg voorraad uranium, maar de kosten van de brandstof zijn hoog.
Kernenergie heeft veel ruimte nodig, nl een groot oppervlak aan water voor koeling.
Er is een kleine kans op incidenten.