De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten in dat Iran de Straat van Hormuz vanaf nu naar believen kan afsluiten.

"We hebben Iran nu de facto controle over de zeestraat gegeven – een wapen dat krachtiger is dan welke kernbom dan ook," vertelde een van de bronnen die bekend zijn met de Amerikaanse inlichtingenrapporten, waarmee hij benadrukte hoe de oorlog de denkwijze van Teheran over het gebruik van soortgelijke tactieken in de toekomst fundamenteel heeft veranderd.
Iran heeft eveneens geleerd dat het gerichte aanvallen op de energie-infrastructuur van de Golfstaten kan inzetten, nadat het dit tijdens de oorlog met groot succes heeft gedaan. Dit is een ander instrument dat het in de toekomst in zijn voordeel kan gebruiken, aldus een tweede bron die bekend is met de rapporten.
De VS hebben intensief met Iran moeten onderhandelen om de zeestraat volledig te heropenen, wat de goed blijvende onderhandelingspositie van de Iraniërs onderstreept.
Een hoge Amerikaanse functionaris vertelde verder dat Iran geen "voordelen" van de raamovereenkomst kan genieten, tenzij de zeestraat open blijft en het zich aan de andere overeengekomen punten houdt. De hoge functionaris gaf geen details over de aard van die voordelen, maar legde uit dat de VS de blokkade geleidelijk zullen afbouwen naarmate Iran het scheepvaartverkeer in de zeestraat herstelt. Als Iran "zijn beloftes nakomt, volgt de verlichting en blijft de Amerikaanse invloed gedurende het hele proces behouden", voegde de functionaris eraan toe.
Een andere bron die bekend is met de raamovereenkomst bevestigde dat Iran heeft geprobeerd de vrije doorstroming van energie in de zeestraat te belemmeren, maar dat dit China en de Golfstaten heeft ontstemd. "Iran betaalt hier een prijs voor", voegde de bron eraan toe, en merkte op dat elke poging om de zeestraat in de toekomst effectief af te sluiten, problemen voor Iran tot gevolgen zou hebben.
Onzekerheid over de inhoud van de overeenkomst en andere risico's zullen er waarschijnlijk ook voor zorgen dat het scheepvaartverkeer door deze cruciale doorgang weken of maandenlang tot een minimum wordt beperkt, aldus functionarissen uit de scheepvaartsector en experts die scheepvaartbewegingen volgen.
Een van de belangrijkste redenen waarom Iran denkt de zeestraat te kunnen blijven controleren, is dat het nog steeds een aanzienlijk deel van zijn wapenvoorraad bezit, waaronder raketten, drones, raketlanceerders en honderden kleine, snelle boten die scheepvaartverkeer blijven hinderen en die gebruikt kunnen worden om mijnen te leggen. Iran heeft zijn militaire industriële basis ook sneller herbouwd dan de VS hadden verwacht en is al begonnen met de productie van nieuwe drones, meldt ingewijden.
Er zijn gesprekken geweest over de mogelijkheid dat bondgenoten de zeestraat op een of andere manier zouden bewaken zodra deze weer open is, maar op dit moment is het onduidelijk hoe dat in zijn werk zou gaan en de meest recente inlichtingenrapporten houden rekening met die mogelijkheid, aldus de bronnen.
Hoewel beide partijen een overeenkomst lijken te hebben getekend die de zeestraat zou heropenen en het huidige conflict zou beëindigen, meldden meerdere bronnen dat Iran een economische "nucleaire optie" aan het voorbereiden is voor het geval de onderhandelingen met de VS mislukken: de Houthi's, de belangrijkste Iraanse proxy-strijdmacht in Jemen, ertoe bewegen de Bab-el-Mandeb-straat te sluiten, die de Rode Zee met de Indische Oceaan verbindt – een ander knelpunt in de wereldhandel dat als levensader voor de scheepvaart heeft gediend tijdens de maandenlange blokkade van de Straat van Hormuz door Iran.

Een luchtfoto van de Straat van Bab el-Mandeb.

De recente Amerikaanse inlichtingenrapporten onderstrepen de blijvende impact van president Donald Trumps besluit om het conflict te beginnen zonder volledig rekening te houden met de mogelijkheid dat Iran de Straat van Hormuz kan sluiten. Ze roepen bovendien nieuwe vragen op over Teherans vermogen om de wereldeconomie in de toekomst als wapen in te zetten – een probleem dat verder reikt dan de reikwijdte van een eventuele raamovereenkomst tussen de de VS en Iran die de cruciale waterweg weer zou kunnen openen.

Sinds Iran de straat heeft afgesloten, hebben de Amerikaanse inlichtingendiensten voortdurend opnieuw beoordeeld hoe en onder welke omstandigheden Iran diezelfde druk in de toekomst zou kunnen uitoefenen, aldus drie bronnen die bekend zijn met de rapporten.
Hoewel er momenteel geen consensus bestaat binnen de inlichtingengemeenschap, zeggen meerdere bronnen die bekend zijn met de Amerikaanse rapporten dat Iran zich gesterkt voelt door het feit dat het zowel de straat heeft kunnen afsluiten als de energie-infrastructuur van de Golfstaten heeft kunnen aanvallen zonder noemenswaardige militaire middelen in te zetten.
Nu Iran heeft bewezen dat het de intentie en de capaciteit heeft om de zeestraat af te sluiten, zeggen sommige Amerikaanse functionarissen dat de kans groter is dat ze die stap in de toekomst zullen zetten, aldus twee bronnen die bekend zijn met de Amerikaanse inlichtingendiensten.
Een hoge functionaris van de regering zei maandag dat het doel is "een mechanisme te creëren dat het onmogelijk maakt" om de zeestraat opnieuw af te sluiten.
Eerder op maandag zei Trump dat de zeestraat "al gedeeltelijk open is" en dat deze vrijdag volledig open zal gaan, wanneer de VS en Iran formeel een memorandum van overeenstemming zullen ondertekenen.
"Ze zijn een beetje aan het zoeken naar een paar mijnen die ze al hebben gevonden, maar... schepen beginnen nu uit te varen", zei Trump tijdens een ontmoeting met de Franse president Emmanuel Macron op de G7-top. “Vrijdag is het volledig open.” “Ik denk niet dat we veel hulp nodig zullen hebben, want we hebben een overeenkomst die ervoor zorgt dat het open is en dat er geen tol betaald hoeft te worden. We hebben daar een kleine discussie over gehad; het is tolvrij,” voegde Trump eraan toe.
Maar hij heeft weinig gezegd over hoe een eventuele overeenkomst Iran ervan zou kunnen weerhouden om in de toekomst soortgelijke stappen te ondernemen om de zeestraat te sluiten, vooral wanneer de VS de zeeblokkade opheffen en uiteindelijk terugkeren naar een meer normale militaire aanwezigheid in de regio.

De misrekening die Iran moed gaf.

Iran had al lange tijd gedreigd de zeestraat af te sluiten als reactie op een aanval door buitenlandse tegenstanders, waaronder de VS en Israël, maar had vóór Trumps besluit om eerder dit jaar samen met Israël militaire operaties te starten, nog niet aangetoond dat het daartoe in staat was.
Een van de redenen waarom de regering-Trump de bereidheid van Iran om de zeestraat af te sluiten eerder dit jaar onderschatte, was dat functionarissen geloofden dat dit Iran meer schade zou berokkenen dan de VS – een opvatting die werd versterkt door de loze dreigementen van Iran om in de zeestraat actie te ondernemen na de Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire installaties afgelopen zomer.
De criminele rond Trump waren er ook van overtuigd dat China uiteindelijk zijn invloed op Iran zou gebruiken om te voorkomen dat het land de zeestraat effectief zou afsluiten.
Als gevolg hiervan besloot de regering-Trump prioriteit te geven aan Amerikaanse aanvallen op Iraanse militaire doelen in plaats van middelen in te zetten om Iran ervan te weerhouden de Straat van Hormuz effectief af te sluiten.
Maar enkele dagen na het begin van het conflict werd duidelijk dat de regering-Trump zich had vergist.
Het verliezen van de controle over de zeestraat zal de grootste blunder van dit tijdperk zijn, omdat het een troefkaart is die de VS niet kunnen terugdraaien zonder alles op alles te zetten. Nu is er geen manier meer om de situatie in de zeestraat te herstellen zonder een enorme strijdmacht te verzamelen.
Amerikaanse functionarissen geloven nu dat Iran de zeestraat uiteindelijk sloot als reactie op Trumps vroege verklaring dat het doel van de oorlog was om het regime omver te werpen – het regime werd gezien als een existentiële bedreiging die een ongekende escalatie rechtvaardigde.
Iran sloot niet direct de straat af toen de bommen vielen, maar wachtte een paar dagen totdat ze dachten te weten wat het werkelijke doel van de VS was.
Iran heeft de escalatie weloverwogen aangepakt.

Aanzienlijke invloed.

In dit stadium wegen de Iraniërs hun acties. En het is onduidelijk hoe de raamovereenkomst die formeel in Genève zal worden ondertekend, de situatie zal veranderen.
Het is echter duidelijk dat Iran aanzienlijke invloed heeft verworven door zijn bewezen vermogen om de zeestraat af te sluiten.
Iran weet ook dat het de Houthi's kan dwingen om de Rode Zee af te sluiten, maar ze zijn zich ervan bewust dat zulke drastische maatregelen het diplomatieke proces, over de aanstaande nucleaire gesprekken, zouden ontsporen.
Het afsluiten van de Rode Zee, in combinatie met het afsluiten van de Straat van Hormuz, zou de wereldeconomie volledig ontwrichten.
Verder is het opmerkelijk dat de Houthi's de grootschalige aanvallen op Amerikaanse of andere Europese schepen niet hebben hervat, maar wel hebben gezegd dat alle schepen onder Israëlische vlag of in Israëls bezit een legitiem doelwit zijn. Het uitbreiden van het aantal potentiële doelwitten tot buiten Israëlische schepen zou een ernstige escalatie betekenen.
De Iraniërs hebben zich dus tot nu toe terughoudend opgesteld ten aanzien van het inschakelen van de Houthi's voor die stap, omdat ze weten dat dit de lopende vredesbesprekingen zou kunnen laten ontsporen.
Maar het blijft een troefkaart die Iran zou kunnen uitspelen als de pogingen tot een akkoord mislukken en de VS de volledige gevechtsoperaties hervatten – iets waar Trump continu mee dreigt, maar niet uitvoerd.

Conclusie
De Iraniërs hebben duidelijk aan invloed gewonnen.
Trump heeft een grote fout gemaakt die de Amerikaanse en Wereld economie rgrote schade toe brengt. Trump heeft Iraan een tweede wapen gegeven met veel meer macht en kracht dan een kernwapen.